
Açıklanabilir Yapay Zeka (XAI): Şeffaflık ve Güven İçin Teknik Yaklaşımlar
Modern yapay zeka (AI) sistemleri, özellikle derin öğrenme modelleri, karmaşık görevlerde insanüstü performans sergilemektedir. Ancak bu modellerin iç işleyişleri genellikle bir "kara kutu" olarak kalmakta, yani kararlarını nasıl aldıkları tam olarak anlaşılamamaktadır. Bu durum, özellikle yüksek riskli uygulamalarda (sağlık, finans, otonom sistemler vb.) güven, hesap verebilirlik ve etik endişeleri beraberinde getirmektedir. Açıklanabilir Yapay Zeka (Explainable AI - XAI), bu "kara kutu" sorununu çözmeyi amaçlayan, AI modellerinin çıktılarını ve iç mekanizmalarını insanlar tarafından anlaşılır ve yorumlanabilir hale getiren bir araştırma alanıdır.